Jerzy Gorzelik porównuje instytucjonalne wykorzystanie dziedzictwa przemysłowego Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego. Punktem wyjścia jest konferencja o górniczej tożsamości Zagłębia w Muzeum Saturn w Czeladzi. Tekst omawia reprezentację obiektów na Szlaku Zabytków Techniki i finansowanie ochrony dziedzictwa.
Autor: Adam Skiba
-

Rudolf von Carnall i Sztolnia Głęboka Fryderyk
Piotr Fuglewicz opisuje dziewiętnastowieczne prace Rudolfa von Carnalla nad Sztolnią Głęboką Fryderyk w Tarnowskich Górach, technikę odwadniania kopalń i znaczenie infrastruktury dla przemysłu oraz dostaw wody.
Artykuł jest częścią pośmiertnie publikowanego cyklu o pionierach śląskiego przemysłu.
Źródło: https://www.slazag.pl/piotr-fuglewicz-rudolf-von-carnall-z-kilofem-przeciwko-podziemnym-morzom, https://unesco.tarnowskiegory.pl/obiekt-unesco/sztolnia-gleboka-fryderyk/
-

Prawidła Fyrmy Portretowyj
„Prawidła Fyrmy Portretowyj” to przekład „Regulaminu Firmy Portretowej” Stanisława Ignacego Witkiewicza na język śląski autorstwa Andrzeja Chłapeckiego (Fritza Heilschera). Tekst ukazał się w 2026 roku w formie książkowej oraz w numerze czasopisma „Witkacy”, wraz z ilustracjami Jacka Siegmunda.
Wydawca: Stanisław Ignacy Witkiewicz · Okładka: Stanisław Ignacy Witkiewicz
-

Konkurs „Pamiątka rodzinna”
Konkurs literacko-historyczny zachęca uczniów z Bielska-Białej do opisania historii rodzinnej pamiątki i dołączenia jej zdjęcia. Uczestniczyć mogą uczniowie klas 4–8 i szkół ponadpodstawowych. Termin nadsyłania prac upływa 30 listopada 2026 roku. Regulamin wyklucza generowanie prac przy użyciu AI.
-

Gliwice i sąsiednie gminy planują Lokalne Centrum Cyberbezpieczeństwa
Gliwice, Siemianowice Śląskie, Ornontowice, Sośnicowice i Rudziniec planują wspólne Lokalne Centrum Cyberbezpieczeństwa. Ośrodek miałby wspierać samorządy w zabezpieczaniu systemów informatycznych, ochronie danych mieszkańców i utrzymywaniu usług publicznych, a także w szkoleniu pracowników z cyberzagrożeń.
Projekt ma być realizowany przy współpracy ze Śląską Siecią Metropolitalną. Partnerzy mogą ubiegać się o dofinansowanie do 7,5 mln zł; termin składania wniosków upływa 30 listopada 2026 roku.
-

Nowe decyzje o wsparciu inwestycji przemysłowych w Gliwicach i Raciborzu
Bumar-Łabędy, Jelcz i Rosomak otrzymały decyzje o wsparciu inwestycji realizowanych w ramach Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Łączna wartość planowanych przedsięwzięć to blisko 1,3 mld zł, a maksymalna wartość ulg podatkowych dla trzech spółek wynosi 386 mln zł.
W Gliwicach Bumar-Łabędy przygotowuje Centrum Produkcji Pojazdów Opancerzonych z nowymi liniami produkcyjnymi i zapleczem technologicznym. W Raciborzu inwestycje spółek Jelcz i Rosomak przewidziano na obszarze dawnego zakładu RAFAKO. Decyzje i komunikaty samorządowe ogłoszono 28–29 października 2026 roku.
Źródło: https://gliwice.eu/aktualnosci/dzieje-sie/bumar-labedy-ze-wsparciem-do-140-mln-zl-w-gliwicach-powstanie-centrum, https://www.raciborz.pl/urzad/aktualnosci_lista/Rekordowe-wsparcie-dla-przemyslu-zbrojeniowego-w-Raciborzu.-242-mln-zl-pomocy-publicznej-dla-spolek-JELCZ-i-ROSOMAK/idn%3A28664
-

Śląsk – listopad 2026 (nr 374)
Listopadowy numer miesięcznika społeczno-kulturalnego „Śląsk” zawiera nowe teksty literackie, eseje, felietony i materiały historyczne. W numerze znalazły się m.in. wspomnienie Krystiana Węgrzynka o Alojzym Lysce, tekst Mariana Gerlicha o Teofilu Ociepce i jego liście z 1948 roku oraz esej Mariana Kisiela na 90. rocznicę urodzin Tadeusza Kijonki.
Numer 374 ukazał się jako wydanie listopadowe 2026 roku nakładem Wydawnictwa Naukowego „Śląsk”. Liczy 80 stron i kosztuje 15 zł w sklepie wydawcy.
Źródło: https://www.slaskwn.com.pl/sklep/slask-listopad-2026-374
-

Koleje Śląskie na torach historii
Monografia Dawida Kellera i Marcina Jarząbka przedstawia historię kolei na Górnym Śląsku i obszarach współczesnego województwa śląskiego od XIX wieku po współczesność. Autorzy analizują związki transportu kolejowego z rozwojem przemysłu, miast, życia gospodarczego i społecznego. Książka zawiera blisko 600 stron i około 300 fotografii i grafik, a także tabele i wykresy.
Publikacja ukazała się w 2026 roku z okazji 15-lecia Kolei Śląskich. Według komunikatu wydawcy z 20 października jest sprzedawana wyłącznie w Centrum Obsługi Pasażera Kolei Śląskich na dworcu w Katowicach, w cenie 149,99 zł.
Wydawca: Koleje Śląskie Sp. z o.o.
-

Wyznania Górnoślązaka. Nieoczywiste rozrachunki
Książka Tomasza Słupika zbiera 29 felietonów z miesięcznika „Śląsk”, publikowanych od 2023 do 2026 roku. Autor omawia historię i współczesną tożsamość Górnego Śląska, a także problemy społeczne, kulturowe i polityczne widziane z perspektywy regionalnego publicysty.
Publikacja ukazała się nakładem Wydawnictwa Naukowego „Śląsk” w 2026 roku i ma 126 stron. Książka jest dostępna w księgarniach internetowych.
Wydawca: Wydawnictwo Naukowe „Śląsk” · ISBN 978-83-8183-379-0 · Okładka: Wydawnictwo Naukowe „Śląsk”
Źródło: https://www.znak.com.pl/p/wyznania-gornoslazaka-nieoczywiste-rozrachunki-tomasz-slupik-469769, https://bonito.pl/produkt/wyznania-gornoslazaka-nieoczywiste-rozrachunki
-

Panewniki. Biografia miejsca
„Panewniki. Biografia miejsca” Krystiana Węgrzynka jest monografią historii dzielnicy Katowic opowiedzianej przez dokumenty, krajobraz, rodzinne wspomnienia, archiwalne fotografie i relacje mieszkańców. Autor opisuje początki osady, rozwój sanktuarium franciszkańskiego, społeczne przemiany XX wieku i współczesne Panewniki. Publikację uzupełniają kalendarium, bibliografie, aneksy osobowe i bogaty materiał ilustracyjny.
Książka ukazała się w 2026 roku nakładem Wydawnictwa Naukowego „Śląsk”; ma 418 stron. Jest dostępna w sklepie wydawcy za 70 zł.
Wydawca: Wydawnictwo Naukowe „Śląsk” · ISBN 978-83-8183-412-4
Źródło: https://www.slaskwn.com.pl/sklep/panewniki-biografia-miejsca
-

40 lat Śląskiej Jesieni Gitarowej
Przedstawiamy uzupełnione wydanie książki Wojciecha Gurgula „40 lat Śląskiej Jesieni Gitarowej” poświęconej dziejom tyskiego festiwalu gitarowego od 1986 roku. Nowa edycja obejmuje historię ostatniej dekady, dodatkowe materiały źródłowe, fotografie i wspomnienia związane z muzykami i organizatorami wydarzenia.
Wydanie zostało zaprezentowane w ramach panelu wspomnieniowego w Muzeum Miejskim w Tychach 22 października 2026 roku. Cena oraz aktualna dostępność egzemplarzy w sprzedaży nie są potwierdzone.
Źródło: https://guitar.tychy.pl/wydarzenie/panel-wspomnieniowy-polaczony-ze-zwiedzaniem-wystawy-jubileuszowej/, https://muzeum.tychy.pl/wydarzenie/panel-wspomnieniowy-wokol-slaskiej-jesieni-gitarowej/
-

Józef Makal. Fotoreporter
Przedstawiamy zapowiadaną publikację Muzeum Śląskiego autorstwa dr. Kamila Myszkowskiego poświęconą fotografiom Józefa Makala. Przez ponad trzy dekady Makal dokumentował dla „Dziennika Zachodniego” życie Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego: zmiany przemysłowe i miejskie, wydarzenia społeczne oraz codzienność mieszkańców.
Zapowiedź wydawnicza obejmuje album o objętości 420 stron, w twardej oprawie, z kolorowymi ilustracjami. Premierowe spotkanie odbędzie się 6 listopada na Targach Książki w Katowicach. Cena i dostępność w regularnej sprzedaży nie zostały potwierdzone.
Źródło: https://muzeumslaskie.pl/muzeum-slaskie-na-targach-ksiazki-w-katowicach/, https://ezamowienia.gov.pl/mo-client-board/bzp/notice-details/id/08deee13-6e74-df85-ebd1-650001847316
-

Nabór do konkursu Invent the Future. Katowice – Miasto Nauki Przyszłości
Do 31 października 2026 roku przyjmowane są zgłoszenia do konkursu „Invent the Future. Katowice – Miasto Nauki Przyszłości”, organizowanego przez Miasto Katowice i uczelnie Konsorcjum Akademickiego Katowice – Miasto Nauki. Studenci indywidualnie lub w zespołach trzy- do pięcioosobowych mogą zgłaszać udział w przygotowaniu projektów dotyczących przyszłości Katowic, m.in. edukacji, mobilności, kultury, informatyki i przedsiębiorczości.
Inaugurację zaplanowano na 17 listopada, 24-godzinną pracę zespołów na 21–22 listopada, a finał na 7 grudnia 2026 roku. Udział jest skierowany do studentów uczelni konsorcjum. Zgłoszenia przyjmowane są przez formularz itf2026.systemcoffee.pl do 31 października.
Źródło: https://us.edu.pl/invent-the-future-katowice-miasto-nauki-przyszlosci-studenci-zaprojektuja-przyszlosc-katowic-w-24-godziny, https://itf2026.systemcoffee.pl/
-

Miołak
Przedstawiamy debiutancki reportaż literacki Natalii Trojan „Miołak”, wydany nakładem Biblioteki Śląskiej w 2026 roku. Publikacja dotyczy wywłaszczeń poprzedzających powstanie Nowych Tychów, pamięci lokalnych społeczności oraz relacji między językiem, przestrzenią miasta i różnymi tożsamościami jego mieszkańców.
Książka korzysta z historii mówionej i wspomnień mieszkańców. Możliwość zakupu egzemplarza potwierdzono podczas spotkania autorskiego 5 listopada 2026 roku w Muzeum Miejskim w Tychach; cena i dostępność w sprzedaży internetowej nie są potwierdzone.
Źródło: https://bs.katowice.pl/wydanie-reportazu-literackiego-natalii-trojan-miolak/, https://muzeum.tychy.pl/wydarzenie/tyska-premiera-ksiazki-miolak/
-

Godula albo Diabeł z Rudy
Przybliżamy wydany drukiem dramat Krzysztofa Karwata „Godula albo Diabeł z Rudy”. Autor przedstawia Karola Godulę, jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci przemysłowego Górnego Śląska, w literackiej interpretacji obejmującej przemiany regionu w XIX wieku. Książkę opublikowała Miejska Biblioteka Publiczna w Rudzie Śląskiej, a tekst poprzedza wstęp Henryka Wańka.
Dramat nie doczekał się jeszcze premiery scenicznej według informacji z początku października 2026. Cena i możliwość zamówienia książki nie zostały potwierdzone.
Źródło: https://zyciebytomskie.pl/pl/11_wiadomosci/37326_diabel-z-rudy-wedlug-krzysztofa-karwata.html, https://kakauszale.r-sl.pl/
